دستهکارتابل مقالنقد

جدال در پرتو تفرّدِ «آن فرد»: سورن کی یرکگارد

سورن کی یرکگارد نویسنده ژرف و پربار «عصر طلایی» خرد و هنر دانمارک می باشد. وی در طول حیات خود بیرون از سرزمین مادری اش کمتر شناخته شده بود و پس از مرگش بود که تأثیر و نفوذش در فلسفه، ادبیات و الهیات آلمان، فرانسه و در نهایت شمال و جنوب آمریکا نمود یافت. [...]

نقد ادبی به شیوه مکتب تاویل یا هرمنوتیک

نچه در این راستا مطرح گشت، برگرفته از اندیشه‌ها و آراء پیروان هرمنوتیک نوین است. این در حالی است هواداران هرمنوتیک سنتی‌ای چون «شلایر ماخر»، همانند نظریه‌پردازان کلاسیک، به قطعیت کلام و اندیشه خالق اثر پایبند بودند، و بر این اصل پافشاری می‌کردند که درک مفهوم اصلی متن، در گرو درک اندیشه نویسنده است؛ و این اوست که تعیین‌کننده معنا در اثر است. [...]

لیوتار چه می‌گوید؟

برخورد با اندیشه وران فرانسوی – به ویژه که به نام پست مدرن هم شهره باشند – در این دیار، برخود مضحکی است. در حالی که تنه و ریشه ی اصلی آثارشان رنگ و بوی کلمات فارسی نگرفته، فارسی زبانان مترصند تا مخالفت و موافقت خود را، بی وقفه و به هر مناسبت با آنان ابراز کنند. [...]

هنر بی‌خاصیت: در باب هنر امروز ایران

[آثارش] سلف‌پرتره‌هایی است که سعی می‌کند در آن‌ها به درون خویشتن خویش نقبی بزند و لایه‌های مختلف ذهنش با همه‌ی پیچیدگی‌ها، ترس‌ها، دلهره‌ها، کابوس‌ها، غرایز، خاطرات و تجربه‌های روی بوم نقش کند، آثار او بیش از هر چیز حال و هوای یک خودکاوی را داشته و گویی تلاشی برای کشف دوباره خویش است [...]

چشمان مونالیزا با لبان ژیژک

ژیژک اولین متفکری نیست که در الکلنگ زشتُ زیبا، این یا آن ، مورد هجمه و تصاویر قالبی کلیشه ای ، تحریف شده است . پیش از او فوکو ، هابرماس و حتی پیش تر پوپر و مارکس هم با چنین سرنوشتی دچار شده بودند . مُد های فکری چون نسیمی این متفکران را در گیسوان خودبزرگ بینی توام با عقده حقارت بالا می بردند و از سوی دیگر گروهی آن ها را در زیرِ باد انتقادِ سطحی و کلیشه ای به گلوله می بستند . [...]

مروری کوتاه بر فلسفه ویتگنشتاین متقدم با نظر به تراکتاتوس

اندیشه نظریه تصویر ، آن گونه که در دفتر ویتگنشتاین آمده است با خواندن مطلب روزنامه ای درباره اینکه چگونه در دادگاهی در پاریس برای به تصویر کشیدن امری که در آن زمان در جهان تازه بود ، یعنی تصادف اتومبیل ، از اتومبیل های اسباب بازی و عروسک استفاده شده بود ، به ذهن وی خطور کرد. مدل ها با قرار گرفتن به شیوه ای دقیقا متناظر با وضعیت افراد و خودروهای واقعی در زمان تصادف ، واقعیت را تصویر کردند . [...]

ملالِ عمیق: گذران زمان همچون پسراندنِ ملالی که زمان را پیش می راند

نویسنده: مارتین هایدگر/ ترجمه: نادر فتوره چی متن حاضر، بخش کوتاهی از درسگفتارهای مارتین هایدگر درباره مفهوم ” ملال عمیق ” است که در کتاب “مفاهیم بنیادین متافیزیک” ، بیش از ۱۰۰ صفحه را به خود اختصاص داده است. در اینجا یکی از بخش‌های درسگفتارهای هایدگر درباره ملال عمیق که طی آن نسبت ملال و گذران زمان را مورد واکاوی قرار می‌دهد، ترجمه شده است. [...]

گناه اصلی در فلسفه غرب

ماجرای گناه اصلی یا ازلی که در ادبیات غرب از آن به‌عنوان «پرایمال سین»یاد می‌شود، به داستان سقوط حقارت‌آمیز انسان از بهشت به دار فانی یا به اصطلاح «هبوط» انسان نظر دارد. داستان هبوط انسان که در کتاب‌های مقدس ادیان ابراهیمی آمده است، در حقیقت تلاشی است برای توضیح دادن پیدایش انسان غیر مادی در جهان ناپایدار مادی. [...]

فلسفه‌ی نیچه از نگاه زرتشت

بسیاری نیچه را به غلط تنها به عنوان شاعری بزرگ و نویسنده ای ژرف می‌شناسند و بسیاری وی را فیلسوفی بزرگ که از الهام بخشان پست مدرنیسم و منتقد روایتی از مدرنیسم است میدانند. اما نیچه هر دوی این صفات را در خود جمع کرده و به راستی فیلسوفی ژرف اندیش با نثری شاعرانه است. [...]

چرا باید پست‌مدرنیسم را از دریچه‌ی مدرنیسم خواند؟

پست‌مدرن چیست؟ پست‌مدرنیسم به چه جنبشی اطلاق می‌شود؟ یکی از کلیدی‌ترین پرسش‌ها در عصر ما همین سوال است. خواننده‌ی فارسی زبان به فراخور ترجمه‌ها و تالیف‌های دهه‌ی هفتاد درگیر پدیده‌ای به نام پست مدرن شد و این پدیده ذهن بسیاری از مخاطبان فارسی زبان را به خود معطوف کرده بود. [...]

دیالکتیک خرد و اسطوره/محمدعلی مرادی

دیالکتیک روشنگری اثر مشترک تئودور آدرنو و مارکس هورکهایمر از برجسته‌ترین اندیشمندان مکتب فرانکفورت است. آنچه که در این کتاب جالب توجه است، عنایت ویژه‌ به نسبت علم و عقل جدید با اسطوره است. گویی اسطوره ظرفیت ویژه‌ای برای این دیدگاه انتقادی داشته است که اینچنین مورد توجه قرار می‌گیرد. این دو اندیشمند می‌کوشند تا نشان دهند که چگونه آنچه که از اسطوره می‌گریخت، خود تبدیل به اسطوره شد! [...]

اسلاوی ژیژک از خشونت می‌گوید! ردای خونین جباران

پرسش اصلی این است که در اینجا چه نوع توصیفی مورد نظر است؟ مسلما منظور، توصیف‌ واقع‌بینانه وضعیت نیست بلکه همانی است که والاس استیونز «توصیف بی‌مکان» می‌خواند و مخصوص هنر است. در چنین توصیفی، محتوای توصیف در مکان و زمان تاریخی خود تشریح نمی‌شود بلکه به عنوان پس‌زمینه پدیده‌‌یی که می‌خواهیم توصیف کنیم مکان (مجازی) خاص آن را که وجود ندارد می‌آفرینیم [...]