نشریه الکترونیکی سه‌پنج

فیلم “ANNE+” محصول ۲۰۲۱ (برگرفته از یک سریال محبوب هلندی)، به کارگردانی والری بیسینگا، یکی از مدرن‌ترین، واقعی‌ترین و ملموس‌ترین تصاویر را از اِروتیسم، روان‌شناسی شهوانی و روابط لزبین در نسل جوان امروز ارائه می‌دهد. این فیلم داستان آنه (با بازی هانا فن فلیت) را در برلین و آمستردام روایت می‌کند که در آستانه‌ی یک سفر بزرگ، با بحران‌های هویتی، خلاقیت و روابط عاطفی‌اش دست‌وپنجه نرم می‌کند.

بررسی سکانس‌های جنسی پرحرارت، صریح و برهنگی کامل میان هانا فن فلیت (آنه) و ژومن فتال (سارا) از این سه زاویه دید، ابعاد جالبی را روشن می‌کند:

۱. روان‌شناسی شهوانی: اِروتیسم واقع‌گرایانه در برابر فانتزی (Realism vs. Fantasy)

در روان‌شناسی جنسی مدرن، تفاوت بزرگی میان “سکس فانتزی” (آرایش‌شده و هالیوودی) و “سکس واقع‌گرایانه” وجود دارد. سکانس‌های برهنگی کامل در این فیلم در دسته‌ی دوم قرار می‌گیرند:

پذیرش بدن (Body Positivity): نمایش بی‌پرده و بدون رتوش بدن‌ها، سینه‌ها و باسن بازیگران، نشان‌دهنده‌ی یک راحتی و امنیت روانی عمیق میان دو کاراکتر است. در این سکانس‌ها، برهنگی برای جلوه‌گری یا تحریک مخاطب بیرونی نیست، بلکه بازتابی از صمیمیتِ بی‌پناه و واقعی دو انسانِ معاصر است.
رابطه به عنوان آینه: برای آنه که در زندگی شخصی و حرفه‌ای‌اش دچار سردرگمی است، این لحظاتِ صمیمیتِ فیزیکی شدید با سارا، تنها جایی است که او مجبور نیست نقاب بزند یا به آینده فکر کند. شهوت در اینجا مأمنی برای «بودن در لحظه» است.

۲. دیدگاه لزبین: نگاه کوییر خالص (The Authentic Queer Gaze)

فیلم ANNE+ توسط یک تیم عمدتاً کوییر ساخته شده است، بنابراین سکانس‌های لزبین آن عاری از کلیشه‌های سنتی سینمای مردسالار است:

ارتباط فعال و پویا: در این سکانس‌های طولانی و پرحرارت، تمرکز بر روی جزئیات لمس، رضایت طرفین (Consent) و اشتیاق متقابل است. پویایی رابطه میان هانا فن فلیت و ژومن فتال نشان می‌دهد که صمیمیت لزبین چطور می‌تواند هم‌زمان هم خشن و پرکشش باشد و هم سرشار از عاطفه و مراقبت.
نمایش صراحت فیزیکی: انتخاب کارگردان برای نمایش صریح برهنگی کامل در طول سکس، با هدف تابوشکنی و عادی‌سازی روابط همجنس‌گرایانه زنانه انجام شده است. فیلم نشان می‌دهد که این بدن‌ها و این نوع عشق، بخشی طبیعی، زیبا و جدایی‌ناپذیر از تجربه‌ی انسانی هستند.

۳. روان‌شناسی شهوانی: شهوت به عنوان ابزار کشف هویت

از منظر روان‌شناسی شهوانی، رابطه‌ی آنه و سارا نقشی کاتالیزور در بلوغ عاطفی آنه دارد.

تخلیه تنش‌های وجودی: آنه در طول فیلم برای نوشتن کتابش تحت فشار است و نمی‌داند با زندگی‌اش چه کند. سکانس‌های داغ جنسی با سارا، نوعی تخلیه انرژی روانی (Catharsis) است. اضطراب، ابهام و ترس از آینده در حرارت این رابطه‌ی جسمانی ذوب می‌شوند. این سکانس‌ها نشان می‌دهند که چگونه شهوت می‌تواند به بازسازی روانی فرد و پیدا کردن اعتمادبه‌نفسِ گمشده‌اش کمک کند.

تحلیل روان‌شناختی شخصیت آنه (Anne) در فیلم ANNE+ (2021) نیازمند بررسی دقیق گذشته‌ی عاطفی اوست، چرا که رفتار جنسی و شهوانی او در زمان حال، بازتاب مستقیمی از شکست‌ها، دلبستگی‌ها و ترس‌های انباشته‌شده در روابط قبلی اوست.

در ادامه، این موضوع را در دو بخش «تاثیر روابط گذشته بر روان‌شناسی جنسی آنه» و «تفاوت رویکرد فیلم با سریال اصلی» از زاویه دید اِروتیسم و روان‌شناسی تحلیل می‌کنیم:

بخش اول: تأثیر روابط گذشته بر روان‌شناسی جنسی آنه

آنه در گذشته رابطه‌ای بسیار عمیق، پرشور و در عین حال فرساینده با دختری به نام لی‌لی (Lily) داشت. این رابطه، استانداردهای عاطفی و جنسی او را شکل داده، اما در عین حال آسیب‌هایی را به روان او وارد کرده است:

ترس از دست دادن و کنترل‌گری در سکس (Anxiety & Control):
رابطه‌ی پر فراز و نشیب گذشته با لی‌لی باعث شده که آنه در ناخودآگاه خود، صمیمیتِ شدید را مساوی با «دردِ طرد شدن» بداند. از منظر روان‌شناسی شهوانی، این ترس باعث می‌شود او در روابط جنسی جدیدش با سارا (Jouman Fattal) یا دیگران، ابتدا نوعی گارد روانی داشته باشد. او تلاش می‌کند از طریق کنترل فیزیکی یا ابراز شهوتِ مفرط، کنترل رابطه را در دست بگیرد تا دوباره آسیب نبیند.
سکسیوالیته به عنوان فرار از بلوغ (Sex as an Avoidance Mechanism):
آنه در گذشته عادت کرده بود که هرگاه با بحران‌های زندگی (مثل ننوشتن کتابش یا بلاتکلیفی شغلی) مواجه می‌شود، به آغوش یک رابطه یا سکسِ پرحرارت پناه ببرد. در این فیلم نیز، کشش اِروتیک او به سمت سارا، در ابتدا نوعی مکانیسم دفاعی برای فرار از تصمیم‌گیری‌های سخت زندگی است. سکس برای او یک «ماده‌ی مخدّر روانی» است که به طور موقت اضطراب آینده را ساکت می‌کند.
گذار از شریک عاطفیِ ایده‌آل‌گرایانه به صمیمیت واقع‌بینانه:
آنه در گذشته به دنبال روابط فانتزی و به شدت دراماتیک بود. اما روابط گذشته به او یاد دادند که آن شراره‌های سوزان اولیه، لزوماً به معنای یک رابطه‌ی پایدار نیستند. به همین دلیل، در سکانس‌های اِروتیک این فیلم، ما شاهد تغییر رفتار او هستیم؛ برهنگی صریح و رابطه‌ی او با سارا بیشتر بر پایه‌ی «پذیرش واقعیتِ حال حاضر» و صمیمیتِ بالغانه است، نه فانتزی‌های دراماتیک گذشته.

بخش دوم: تفاوت رویکرد این فیلم با سریال اصلی (از زاویه اِروتیسم و روان‌شناسی)

نسخه‌ی سریالی ANNE+ (که در قالب اپیزودهای کوتاه‌تر پخش می‌شد) با نسخه‌ی سینمایی ۲۰۲۱ تفاوت‌های ساختاری و روانی مهمی در بازنمایی روابط لزبین دارد:

از «کشفِ تنوع جنسی» تا «تثبیت هویت»:
در سریال اصلی، رویکرد بیشتر شبیه به یک سفر اکتشافی بود. هر اپیزود به یکی از دوست‌دخترهای سابق آنه اختصاص داشت و روان‌شناسی جنسی او در مرحله‌ی «آزمون و خطا»، روابط موازی، و کشف لایه‌های مختلف جامعه‌ی کوییر آمستردام قرار داشت. اِروتیسمِ سریال، سبک‌تر، بازیگوشانه‌تر و متنوع‌تر بود.
اما در فیلم سینمایی، تمرکز روی یک بحران اگزیستانسیال (وجودی) واحد است. آنه دیگر درگیر کشف گرایش خود نیست، بلکه با چالشِ «چگونه یک رابطه‌ی بالغانه برقرار کنم؟» دست‌وپنجه نرم می‌کند. به همین دلیل، سکانس‌های اِروتیک و برهنگی در فیلم، طولانی‌تر، متمرکزتر، عمیق‌تر و از نظر روانی ملتهب‌تر هستند.
تغییر از نگاه اپیزودیک به کاتارسیس سینمایی:
در سریال، رابطه‌ی جنسی اغلب به عنوان بخشی از روزمرگی و سبک زندگی مدرن لزبین‌ها نمایش داده می‌شد. اما در فیلم، سکس به عنوان یک کاتارسیس (تخلیه روانی نهایی) عمل می‌کند. با توجه به فرمت بلند سینمایی، کارگردان توانسته است تنش روانی میان آنه و سارا را ذره‌ذره بسازد و در نهایت آن را در قالب یک سکانس جنسی صریح، طولانی و از نظر عاطفی سنگین منفجر کند؛ اتفاقی که در فرمت کوتاه سریال ممکن نبود.
بازنمایی بالغانه از “کوییر بودن” (Moving Beyond the Coming Out):
سریال هنوز ریشه‌هایی در درام‌های سنتی کشف هویت داشت، اما فیلم کاملاً از مرحله‌ی “Coming Out” (آشکارسازی) عبور کرده است. در فیلم، لزبین بودن شخصیت‌ها یک امر کاملاً پیش‌فرض و پذیرفته‌شده است و دوربین نیازی به توجیه آن ندارد. این موضوع باعث شده اِروتیسم فیلم بسیار اصیل‌تر و رها از کلیشه‌ها باشد، چرا که تمرکز روان‌شناختی داستان بر روی «بحرانِ ارتباط انسانی» است، نه صرفاً جنسیتِ شریک عاطفی.

نتیجه‌گیری

فیلم ANNE+ (2021) از طریق برهنگی جسورانه و سکانس‌های صریح لزبین با بازی هانا فن فلیت و ژومن فتال، یک اِروتیسم مدرن، صادقانه و رهایی‌بخش (Empowering Eroticism) را به تصویر می‌کشد. این اثر ثابت می‌کند که صمیمیت فیزیکی وقتی با اصالت و بدون سانسورهای تجاری نمایش داده شود، به قوی‌ترین ابزار برای شناخت روان انسان و عمق روابط کوییر تبدیل می‌شود.

Hanna van Vliet and Jouman Fattal are nude in the movie “Anne+” which was released in 2021. They show naked boobs, asses including full frontal nudity during lesbian sex.